Τρίτη, 21 Αυγούστου 2007

the future's so bright i gotta wear shades...


η μουσική εγκαταλείπει τη δισκογραφία
[του αχιλλέα χεκίμογλου, από το βήμα του σαββάτου, 18.08.07]
στροφή προς τα ψηφιακά δισκοπωλεία και στη δωρεάν διανομή στο internet από τους ίδιους τους καλλιτέχνες.
Όταν πριν από πέντε χρόνια ο Ντέϊβιντ Μπάουι δήλωνε στους «New York Times» ότι "η μουσική σύντομα θα ακολουθήσει την τύχη του τρεχούμενου νερού και του ηλεκτρισμού" λίγοι αντιλήφθηκαν, πραγματικά το ακριβές νόημα των δηλώσεών του. «Όλα θα αλλάξουν» έλεγε ο Βρετανός ροκ σταρ. «Τίποτε δεν θα μείνει ίδιο». Από την εξέλιξη των πραγμάτων η διορατικότητα του κ. Μπάουι φαίνεται έχει δικαιωθεί. Τίποτε δεν είναι πια όπως το θυμόμαστε.
Όλες οι στατιστικές που αφορούν τα συστατικά στοιχεία της κλασικής δισκογραφικής βιομηχανίας είναι λίαν αποθαρρυντικές. Τα περισσότερα δισκοπωλεία έχουν βάλει λουκέτο προ πολλού, ενώ είναι λίγα αυτά που ανθίστανται ακόμη. Μεγαθήρια της δισκογραφίας που ανήκουν σε πολυεθνικούς κολοσσούς κλείνουν σταδιακά τα παραρτήματά τους με ό,τι κι αν αυτό συνεπάγεται. Οι πωλήσεις των CDs βαίνουν μειούμενες. Διάσημα συγκροτήματα τίθενται εκτός δισκογραφίας γιατί «δεν βγάζουν τα λεφτά τους». Τι συμβαίνει σε μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες του κόσμου;
Αυτή η συζήτηση επανήλθε για μία ακόμη φορά στο προσκήνιο με αφορμή την καταγγελία που δέχτηκε το ιστολόγιο του Έλληνα «γκουρού» του ραδιοφώνου κ. Γιάννη Πετρίδη και του συναδέλφου του κ. Κώστα Ζουγρή (http://apotis4stis5.blogspot.com) για παράνομη δωρεάν διανομή μουσικής. Αυτό όμως που δεν γνώριζαν οι καταγγέλοντες ήταν ότι τα τραγούδια που μπορούσε κανείς να «κατεβάσει» από το μπλογκ τους διανέμονται δωρεάν και από τα ίδια τα συγκροτήματα που τα δημιούργησαν. Προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η καταγγελία προήλθε από τον ίδιο το χώρο της δισκογραφίας, που θεωρητικά όφειλε να είναι ενήμερος για τις νέες πρακτικές προώθησης. Λίγο αργότερα, ακριβώς την ίδια κατηγορία εδέχθη από ανώνυμο και το ιστολόγιο του έλληνα μουσικοκριτικού M.Hulot (http://mhulotsnothingdays.blogspot.com). Μήπως κάτι παράξενο συμβαίνει στο βασίλειο της μουσικής Δανιμαρκίας;
Τις ίδιες περίπου ημέρες όπου διαδραματίζονταν αυτά τα περιστατικά, στην παγκόσμια μουσική σκηνή εξερράγη μία βόμβα μεγατόνων. Ο Πρινς, ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα του πλανήτη, διένειμε στις 15 Ιουλίου τον τελευταίο του δίσκο με την κυριακάτικη έκδοση της Βρετανική "Μέϊλ". Αυτή η κίνηση προκάλεσε αλυσιδωτή αντίδραση που χώρισε σε δύο στρατόπεδα από τη μία τα παραδοσιακά συστατικά της βιομηχανίας (δισκογραφικές, δισκοπωλεία) και από την άλλη τους ακροατές και ένα μεγάλο κομμάτι των ΜΜΕ. Αντίστοιχα, ουκ ολίγες φορές, ο έτερος Καππαδόκης, Τζορτζ Μάικλ έχει δηλώσει ότι φιλοδοξεί να μοιράζει δωρεάν τη μουσική του από το Διαδίκτυο. Αμφότεροι τρελάθηκαν; Όχι, υπάρχει μία εξήγηση.
Η σταδιακή σύγκλιση όλων των μέσων επικοινωνίας σε κοινές τεχνολογικές πλατφόρμες και η συγκέντρωσή τους σε όλο και λιγότερα χέρια δημιουργεί ένα εξαιρετικό υπέδαφος για την διαφημιστική αγορά. Ένα μήνυμα μπορεί πια να περάσει με τον ίδιο τρόπο, με το πάτημα ενός κουμπιού, σε εκατομμύρια ακροατές σε όλον τον πλανήτη και όταν αυτό λέγεται διαφήμιση, τότε μιλάμε για πελώρια ποσά. Αυτό σκέφτηκε και ο Πίτερ Γκάμπριελ, παλιός τραγουδιστής των Genesis και ιδιοκτήτης της δισκογραφικής εταιρίας Real World και έσπευσε να χρηματοδοτήσει την ιστοσελίδα We7 (http://www.we7.com), που διανέμει δωρεάν μουσική με καθ' όλα νόμιμο τρόπο. Απλά, ο επισκέπτης υποχρεούται να παρακολουθήσει διαφημίσεις, αφού αποτελούν τη μόνη πηγή εσόδων για την ιστοσελίδα.
Η συνεχής ανάπτυξη κι εξάπλωση του Διαδικτύου άνοιξε αναρίθμητες πύλες επικοινωνίας σε όλον τον πλανήτη. Είναι σχεδόν δέκα χρόνια που στο ίντερνετ μπορούν να βρεθούν τα πάντα παρανόμως ή νομίμως και μία ολόκληρη γενιά έχει γαλουχηθεί με αυτό το δόγμα. Από την άλλη, η διαρκής επιδίωξη του κέρδους από δισκογραφικές και ραδιοφωνικούς σταθμούς συντέλεσε στη δημιουργία ενός μουσικού μοντέλου αμφιλεγόμενης ποιότητας που, αν και χαρακτηρίστηκε από κερδοφορία στην πρώτη περίοδο της ζωής του, πλέον τείνει να φυτοζωεί. Δεν είναι διόλου τυχαία η στροφή 180 μοιρών προς την ποιότητα που επιχειρούν οι πρώτοι διδάξαντες της εύκολης, εμπορικής μουσικής, δηλαδή, τα αμερικανικά ραδιόφωνα.
Επίσης, ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα των νέων τάσεων στη μουσική βιομηχανία αποτελεί η δισκογραφική εταιρία digilog της Θεσσαλονίκης (www.digilog.gr), η οποία μέσα σε έναν χρόνο έχει κάνει 14 εξαιρετικές κυκλοφορίες ηλεκτρονικής μουσικής. Η digilog εντάσσεται στα λεγόμενα "netlabel" που διανέμουν μουσική νέων καλλιτεχνών δωρεάν, ή περίπου δωρεάν, αφού όποιος επιθυμεί, μπορεί να αφήσει τον οβολό του μέσω πιστωτικής κάρτας. Ένας εκπρόσωπός της μας είπε: «με το διαδίκτυο σαν μέσο διανομής μπορούμε να προσεγγίσουμε ένα ευρύτερο, διεθνές, κοινό με ελάχιστο κοστός». «Βέβαια», πρόσθεσε «το κέρδος δεν ήταν ποτέ ο στόχος μας, ο μόνος στόχος που είχαμε ήταν να προβάλουμε τις δουλειές καλλιτεχνών στο χώρο της ηλεκτρονικής μουσικής που υπό άλλες συνθήκες δεν θα είχαν ευκαιρίες να προβληθούν σε ένα ευρύ κοινό».
Ωστόσο, στο διαδίκτυο επικρατεί μόνο το "τζάμπα"; Προφανώς όχι, εάν κρίνουμε από την πληθώρα των διαδικτυακών δισκοπωλείων που υπάρχουν. Πριν από λίγα χρόνια, ο διάσημος dj Τζον Άκουαβίβα έφτιαξε ένα τεράστιο διαδικτυακό δισκοπωλείο (www.beatport.com) που πουλά "με το κομμάτι" σε πολύ χαμηλές τιμές. Εάν τα πρώτα του βήματα δεν χαρακτηρίστηκαν από γενική αποδοχή, η συνέχειά του ήταν ακριβώς η αντίθετη. Πλέον, αποτελεί "ιερή" προτεραιότητα κάθε νέας κυκλοφορίας να βγει στα δισκοπωλεία του Διαδικτύου, άρα και να αποκτήσει πρόσβαση στην πλανητική αγορά και δεν είναι τυχαίο ότι στη δισκογραφική αγορά, η επίτευξη συμφωνίας για διανομή από κάποιον μεγάλο του Διαδικτύου, συνήθως μεταφράζεται σε κέρδη. Είναι πια εμφανές ότι η κατάσταση άλλαξε και μπορεί, μεν, να έχουν δίκιο όσοι ισχυρίζονται ότι η δισκογραφία περνάει κρίση, αλλά ποτέ άλλοτε δεν κυκλοφορούσε τόση πολύ μουσική. Και το ερώτημα είναι κρίσιμο. Ποιόν να υποστηρίξουμε; Τη δισκογραφία ή τη μουσική;