Παρασκευή, 6 Απριλίου 2007

nico icon

Τα δύο αριστουργηματικά της άλμπουμ που κυκλοφόρησαν αυτές τις μέρες αποδεικνύουν ότι η Nico ήταν κάτι παραπάνω από «uber goth τζάνκι Γκάρμπο», «Αρεία Ροκ Σούπερ Γλάστρα» ή οποιοδήποτε άλλο σύνθετο κλισέ γεμάτο φόβο και δέος της έχει κατά καιρούς κολλήσει η αγορίστικη rock & roll μυθολογία
H Nico ήταν Νίκος…Πολλοί δεν γνωρίζουν ίσως οτι το κορίτσι που είχε γεννηθεί στην Κολωνία το 1938 με το όνομα Christa Paffgen, πήρε το όνομα με το οποίο έμεινε στην ιστορία (αλλά κυρίως στο μύθο) από το μικρό όνομα του περίφημου Έλληνα σκηνοθέτη, ευγενούς μποέμ και αρχιερέα της αριστερής όχθης του Σηκουάνα (αλλά και του Μανχάταν αργότερα) Νίκου Παπατάκη. Τον Παπατάκη είχε ερωτευτεί στα τέλη του '50, ο κολλητός της γκέι φωτογράφος Tobias, ο οποίος αποφάσισε να τη βαφτίσει για πάντα «Νίκο». Μερικά χρόνια αργότερα, γνωρίστηκε και η ίδια με τον Παπατάκη και έγιναν αχώριστοι: Ο Nico και η Nico… Μέχρι που η κακιά η ώρα την έφερε κοντά στο καθίκι με το αγγελικό πρόσωπο, τον Alain Delon, έκαναν έρωτα και μετά εκείνη έφερε στον κόσμο το παιδί του, τον Ari, το οποίο ως γνωστόν αυτός ποτέ δεν αναγνώρισε… Μετά ακολούθησαν τα swinging χρόνια στο Λονδίνο, η σαδομαζοχιστική σχέση με τον Brian Jones, η γνωριμία με τον Dylan, η Νέα Υόρκη, το Actor’s Studio, το Factory, ο πρώτος δίσκος των Velvet Underground, η φωνή του All Tomorrow’s Parties και του Femme Fatale, το ξεμυάλισμα και το ξεμάλλιασμα με τον Lou Reed και τον John Cale, η «πτώση», η πρέζα, τα αριστουργηματικά προσωπικά άλμπουμ που δεν αναγνωρίστηκαν όπως τους άξιζε, η λήθη, το άδοξο τέλος… Δυο χρόνια πριν το θάνατο της το 1988, είχε περάσει κι απ΄ την Αθήνα (είχε ξανάρθει και παλιά στα 60s για τρελές διακοπές με τον Brian Jones) κι εγώ τότε πολύ μικρός κι ηλίθιος, πίστεψα τους μεγάλους κι έξυπνους («τι να πάμε να δούμε την τελειωμένη, μόνο στον πρώτο δίσκο των Velvets έλεγε …») και δεν πήγα στη συναυλία (από κάτι τέτοιες μαλακίες έχασα και τον Johnny Thunders πριν μας αφήσει χρόνους)… Και τώρα δοξολογούμε ακόμα και τον πιο (πραγματικά) τελειωμένο υπερήλικα πρώην ροκ σταρ που βγάζει προσωρινά το ένα πόδι από τον τάφο για να μας κάνει τη χάρη να τον δούμε live και να τσοντάρουμε στη σύνταξή του… Τέλος πάντων, περί της «Ιέρειας του Σκότους» (και της «όμορφης κόλασης» που έλεγε και η ίδια) ο λόγος…
Η παροιμιώδης φράση για τη φωνή της που αποδόθηκε στον Warhol – «σαν κομπιούτερ IBM με προφορά Γκάρμπο» - πιθανότατα ήταν δικής της έμπνευσης…
Στη διάρκεια της ζωής της, είχε κατά καιρούς αφήσει να εννοηθεί ότι είχε στις φλέβες της πολωνικό, σκανδιναβικό, eskimo, αλβανικό, ελληνικό και – φυσικά – εξωγήινο αίμα… H Nico ήταν ο σύνδεσμος ανάμεσα στα mod και ψυχεδελικά sixties και το goth μετα- πανκ κόσμο των eighties – στυλιστικός συνδυασμός που δεν έχει ξεπεραστεί στις μέρες ανακύκλωσης που ζούμε, μετά το τέλος της ιστορίας… Η ιστορία (μυστική και φανερή) των μέσων του 20ου αιώνα και ειδικά των 60s διαγράφεται από την πορεία της στο κέντρο και τις παρυφές της ποπ κουλτούρας:
Το cover girl των fifties που κατάπινε αμφεταμίνες με το κιλό για να χάσει βάρος… Η «Σουηδέζα Πριγκίπισα» που έπαιζε τον εαυτό της στη Dolce Vita του Φελίνι και κάπνιζε τζόιντς στα γυρίσματα της ταινίας μονολογώντας ακατάπαυστα …Η «πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο» που το δείπνο της ήταν μαγικά μανιτάρια τα παλιά χρόνια στην Ίμπιζα… Η Σούπερσταρ (μια από τις σούπερσταρ) του Andy Warhol που βούταγε στα τριπάκια για να βρει (και μετά να χάσει) το μυαλό της… Η αδελφή ψυχή του Jim Morrison με τον οποίο αντάλλαξαν αίμα και μετά έτρεξαν στην έρημο για να δουν οράματα τρώγοντας πεγιότε… Η συνθέτης που έκανε ηρωίνη κυρίως «επειδή είχε υπερβολικά πολλές σκέψεις στο κεφάλι της»… Το προίον του ναζιστικού τραύματος… Η «φεγγαροθεά» της μεθαδόνης (ε ρε πλάκα που έχει η ντίρλα των γραφιάδων)… Η παθολογική ψεύτρα… Η γυναίκα με το παιδικό (όχι το «παιδιάριστικο») μυαλό… Τίποτε από όλα αυτά… Κλισέ και μισές αλήθειες προς διέγερση της προσμονής… Στα δικά της τραγούδια, από το Frozen Warnings του The Marble Index (1969) μέχρι το My Heart is Empty του Camera Obscura (1985) βρίσκεται όποια αλήθεια υπάρχει στην ομορφιά μιας απόκοσμης έκφρασης…
Έχει και τα καλά του όμως ο αέναος ρεβιζιονισμός που ζούμε στην εποχή μας: Ευτυχώς η ροκ ιστορία δεν γράφεται πια αποκλειστικά από κομπλεξικά αγοράκια, σαν αυτά που επιχείρησαν να σβήσουν την αξία της περιορίζοντας την στο ρόλο της γοητευτικής, αινιγματικής, τζάνκι σούπερ γλάστρας uber goth chanteuse που πήδαγε τον Jim Morrison, τον Brian Jones και τον Jimi Hendrix και παρέμεινε on και off πρεζάκι μέχρι τα 49 της, οπότε και πέθανε στην Ίμπιζα με τον πιο «άσχετο» θάνατο: εγκεφαλική αιμορραγία μετά από μια άσχημη πτώση από το ποδήλατο της.
Το 95% των σύγχρονων ροκ καλλιτεχνών έχουν να φάνε πολλά ψωμιά για να πλησιάσουν έστω και διά της οσμόσεως την ατμόσφαιρα, τα λόγια, την πολύτιμη έκφραση, την τελειότητα που άγγιξε η Nico στα δικά της τραγούδια, και ειδικά στα δύο άλμπουμ The Marble Index και Desertshore (σε παραγωγή John Cale) που κυκλοφόρησαν πριν λίγο καιρό σε ένα διπλό άλμπουμ (συν πολλά ντέμος, ακυκλοφόρητες εκτελέσεις κλπ) με τον τίτλο The Frozen Borderline: 1968 – 1970.
Και ως επιμύθιο, μια μικρή ελεγεία για το μύθο της Nico, από το μέγα σημειολόγο της σαγήνης που μας άφησε χρόνους πριν λίγο καιρό:
«Η Nico έμοιαζε τόσο όμορφή ακριβώς επειδή η θηλυκότητα της έμοιαζε τόσο ολοκληρωτικά μεταμφιεσμένη. Αντανακλούσε κάτι παραπάνω από ομορφιά, κάτι πιο βαθύ, μια διαφορετική σαγήνη. Και εκεί ακριβώς ήταν η απάτη: ήταν μια ψεύτικη drag queen, μια αληθινή γυναίκα στην πραγματικότητα, που υποδυόταν την drag queen. Η σαγήνη είναι πάντα πιο μοναδική και πιο βαθιά από το σεξ, και απαιτεί την υψηλότερη τιμή…»
(The Ecliptic of Sex, από το Seduction του Jean Baudrillard, 1979)
[του δημήτρη πολιτάκη, από το velvet απριλίου που κυκλοφορεί]
ari's song