Σάββατο, 20 Αυγούστου 2005

i am curious

Το I Am Curious του Vilgot Sjöman είναι μία απ’ τις πιο αμφιλεγόμενες ταινίες της δεκαετίας του 60. Απαγορευμένη σε πολλές χώρες, γυρισμένη σε μια εποχή που ο πόλεμος του Βιετνάμ βρισκόταν σε εξέλιξη [κι ο κόσμος έβραζε], την ώρα που η Ελλάδα κι η Ισπανία ζούσαν μέρες δικτατορίας κι ο πολιτισμένος κόσμος την σεξουαλική επανάσταση. Χίπις, ροκ επαναστάτες, ιδεαλιστές και αριστεροί αγωνίζονταν για να κάνουν τον κόσμο καλύτερο, ή τουλάχιστον έτσι πίστευαν. Ο Vilgot Sjöman κατέγραψε όλα αυτά που συνέβαιναν στον κόσμο, όπως έφταναν στην Σουηδία και επηρέαζαν τη ζωή γύρω του, τη δική του και των συμπολιτών του. Διαλέγει μια νεαρή ηθοποιό και την βάζει να υποδυθεί μια φοιτήτρια κοινωνιολογίας που κάνει έρευνα και τη στέλνει στους δρόμους να μαζέψει απόψεις από αντιπροσώπους της μεσαίας τάξης [ρωτάει τους περαστικούς για πολιτική κι αν υφίστανται κοινωνικές τάξεις στη σουηδική κοινωνία!], ένα ρεπορτάζ πραγματικό, που ενσωματώνεται στην ταινία με χιούμορ και της δίνει σε πολλές στιγμές την αξία του ντοκιμαντέρ. Εμφανίζονται ακόμα κι ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ από την τηλεόραση της εποχής κι ο νεαρός υπουργός [κι αργότερα πρωθυπουργός της Σουηδίας –ο οποίος δολοφονήθηκε ενώ περπατούσε στο δρόμο με τη γυναίκα του μερικές δεκαετίες αργότερα..] Olaf Palme. Η Λένα είναι πολιτικοποιημένη, αριστερή [φυσικά], διαδηλώνει κατά του πολέμου στο Βιετνάμ, κατά του Φράνκο, έχει όμως και προσωπική ζωή, που είναι αυτή που παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην ταινία -αρκετά προκλητική, για τα δεδομένα της εποχής. Η Λένα έχει μια ερωτική σχέση με τον σκηνοθέτη, ενώ όταν γνωρίζει τον Börje, ένα νεαρό ηθοποιό, γίνεται γρήγορα ο [άπιστος] εραστής της. Αυτή η σχέση με τον Börje, η οποία αναπτύσσεται ταυτόχρονα με τα πραγματικά γεγονότα, είναι πιο σοκαριστική απ’ τις πολιτικές απόψεις του σκηνοθέτη και των περαστικών [τουλάχιστον για κοινωνίες σαν την Αμερικάνικη κι αρκετές ευρωπαϊκές που την απαγόρεψαν] στο τέλος των sixties. Κατ’ αρχήν γιατί οι ερωτικές τους περιπτύξεις ξεπερνούν τα όρια του «επιτρεπτού», εμφανίζονται κι οι δυο ολόγυμνοι, τα γεννητικά όργανα δεν καλύπτονται με σεντόνι, παρουσιάζει τη Λένα να φιλάει το πέος του Börje, κάτι που δεν τολμούσε να παρουσιάσει κανείς άλλος σκηνοθέτης της εποχής, που μην ξεχνάμε προηγήθηκε ακόμα και πορνογραφικών ταινιών σαν το «Βαθύ Λαρύγγι».
Το I Am Curious δεν είναι μια πορνογραφική ταινία. Παρ’ όλο που αυτή υπήρξε η κύρια κατηγορία όσων την απαγόρευαν και την απέριψαν. Ακόμα κι οι σκηνές που το 67 φαίνονταν ακραίες και αδιανόητες για μια ταινία που απευθύνεται στο ευρύ κοινό, δίνονται με αρκετή δόση χιούμορ ή τρυφερότητας, που τους αφαιρεί οτιδήποτε το πρόστυχο ή το προκλητικό. Άλλωστε οι ηθοποιοί δεν είναι τόσο ελκυστικοί σαν τους περισσότερους πρωταγωνιστές της εποχής, είναι μάλλον συμπαθητικές καθημερινές φάτσες που μπορούσες να πετύχεις παντού γύρω σου. Μέσος όρος. Τίποτα περισσότερο. Η Λένα είναι κοντή και στρουμπουλή, με πεσμένο στήθος και φιγούρα «ζωηρή», παρά όμορφη. Το ίδιο κι ο Börje. [Παρ’ όλο που οι ερωτικές σκηνές τους φαίνονται πολύ ρεαλιστικές, ΔΕΝ υπήρξε πραγματικό σεξ, πρέπει να σημειωθεί.]
Η Lena Nyman που υποδύεται [θαρραλέα] τη…Λένα και άκουσε να τη χαρακτηρίζουν "πόρνη" [!] όταν η ταινία βγήκε στα σινεμά, είναι η ίδια ηθοποιός που έπαιξε την αδελφή της Λιβ Ούλμαν στη «Φθινοπωρινή Σονάτα» του Μπέργκμαν, κυριολεκτικά αγνώριστη!
Το I Am Curious βγήκε σε δυο δόσεις, σε μια «Κίτρινη» ταινία το 1967 και σε μια «Μπλε» ένα χρόνο αργότερα [τα χρώματα της σουηδικής σημαίας], με σκηνές που γυρίζονταν ταυτόχρονα και συμπληρώνουν η μία την άλλη. Η ιστορία είναι η ίδια, μόνο τα περιστατικά αλλάζουν, κάτι μεταξύ ντοκιμαντέρ και ερωτικής ταινίας, που σπάει πολλά ταμπού.
Η Λένα διαδηλώνει κατά της βίας, θεωρητικά θα έκανε τα πάντα για να εξαφανιστεί, όταν όμως σκέφτεται ότι ο εραστής της μπορεί να την εγκαταλείψει ή να την απατήσει, φαντασιώνεται ότι του κόβει το πουλί ή ότι τον πυροβολεί με το όπλο. Κάπως έτσι κατέληξαν κι οι άλλοι σύγχρονοί της επαναστάτες αποτυχημένοι με τον καιρό. Τα πάθη είναι πιο δυνατά απ’ τις ιδεολογίες
[The Criterion Collection, 2003]

Δεν υπάρχουν σχόλια: