Κυριακή, 23 Οκτωβρίου 2011

στο γυμνό νησί


ο kaneto shindo είναι ένας σπουδαίος σκηνοθέτης, θρύλος τους γιαπωνέζικου σινεμά. έχει σκηνοθετήσει πάνω από σαράντα ταινίες –τρεις από τις πιο σημαντικές είναι το «children of hiroshima» του 1952, το «lucky dragon no 5» του ’58 και το «naked island» του ’60 [το οποίο ετοιμάζεται για παγκόσμια κυκλοφορία σε dvd το 2012 –που σημαίνει ότι θα το βγάλει η criterion, μαζί με το «children of hiroshima»]. τον απρίλιο του 2012 ο kaneto shindo θα γίνει 100 χρονών και μέχρι πέρσι γύριζε ταινίες [η πιο πρόσφατή του είναι το «postcard», το 2010]. η συγκινητική συνέντευξή του στο νέο τεύχος του purple μάλλον θα είναι και η τελευταία του. και είναι κομμάτι ιστορίας.
-τη μουσική για την ταινία σας «the naked island» την έχει συνθέσει ο hikaru hayashi, βρήκα ένα ep στο παρίσι πέρσι... πρέπει να είναι τουλάχιστον σαράντα χρόνων.
λοιπόν, από τη στιγμή που το «lucky dragon no 5» πήγε τόσο καλά, είχα την ιδέα να φτιάξω το «naked island» χωρίς καθόλου διαλόγους, χωρίς λέξεις, χωρίς σενάριο –οι εικόνες θα ήταν το παν. και δούλεψε, λόγω της μουσικής. από την αρχή δεν υπήρχε σενάριο, ούτε κανείς διηγιόταν την ιστορία. ήταν απλά όσα έβλεπες με τα μάτια σου. ήθελα η μουσική να κατευθύνει την ταινία, να στηρίζει τις εικόνες. είπα στον hikaru hayashi ότι όλα έπρεπε να εκφραστούν μέσα από τη μουσική. ήρθε μαζί μας στο έρημο νησί που γυρίζαμε την ταινία, στο πέλαγος του seto island. δεν έχω ιδέα από μουσική, έτσι δεν υπήρχε τρόπος να του εξηγήσω αυτό που ήθελα. δεν ξέρω πώς γίνεται. αλλά όταν αρχίσαμε να γυρνάμε τις πρώτες σκηνές, έφτιαξε τις συνθέσεις και όλα δούλεψαν στην εντέλεια.
-τα τελευταία σαράντα χρόνια ο hikaru hayashi είναι ο μόνος συνθέτης που έχει γράψει μουσική για τις ταινίες σας. πρέπει να έχετε τρομερό συναισθηματικό δεσμό μαζί του.
μοιραζόμαστε του ίδιου είδους ευαισθησία. αγαπάει σε εκπληκτικό βαθμό τη γιαπωνέζικη μουσική –τη μουσική των φεστιβάλ shintο, τη μουσική που φαίνεται να απορρέει από το χώμα της ιαπωνίας, έχουμε πάρα πολλά κοινά.
-πάντα γυρίζατε τις ταινίες σας το καλοκαίρι –και οι άνθρωποι σε αυτές είναι πάντα ιδρωμένοι. υπάρχει κάποιος λόγος γι’ αυτό;
κανονικά, όταν οι σκηνοθέτες θέλουν να δείξουν ότι οι άνθρωποι ιδρώνουν φτιάχνουν σταγόνες ιδρώτα με μέικαπ. εγώ ποτέ –περιμένω τον ιδρώτα να εμφανιστεί την στιγμή που πρέπει. ο πραγματικός ιδρώτας κάποιου πρέπει να προέρχεται απ’ την καρδιά, να πηγάζει απ’ την καρδιά. δεν ιδρώνεις, εκτός κι αν δουλεύεις σκληρά. δεν μπορείς να καταγράψεις τον σωματικό μόχθο με την κάμερα εάν κάποιος απλά υποκρίνεται ότι μοχθεί. στο «naked island» οι άνθρωποι κουβαλούν πραγματικά νερό στα χωράφια, σταλάζοντάς το στο στεγνό χώμα και η γη το ρουφάει να ξεδιψάσει. δεν ξέρεις εάν νικάει η γη ή ο άνθρωπος. η γη πίνει το νερό και οι άνθρωποι ρίχνουν κι άλλο συνεχώς, μέχρι που η γη τους ικετεύει να σταματήσουν.
-συμβολίζει ο ιδρώτας των ηθοποιών το ίδιο πράγμα που συμβολίζει και το νερό που στάζει στη γη;
η γη είναι η καρδιά, έτσι της δίνουν νερό. με αυτό τον τρόπο ζουν οι άνθρωποι, σύμφωνα με τη φιλοσοφία μου.
-είστε 99 χρονών. υπάρχει κάτι που αισθάνεστε ότι δεν καταφέρατε ακόμα;
θέλω να κάνω κάτι για το μεγαλείο της μητέρας –για το πόσο σπουδαία είναι η παρουσία τους στη ζωή μας, για το πόσο σημαντικές είναι. πιστεύεις ότι απλά παντρεύονται, κάνουν παιδιά και πεθαίνουν; όχι φυσικά! αν πας πίσω στην ιστορία θα δεις καθαρά το ρόλο που έχουν παίξει οι μανάδες, πόσο καλές είναι. για τους πιο πολλούς ανθρώπους είναι δεδομένο ότι η μητέρα σου θα σε φροντίσει: οι μητέρες φροντίζουν τα παιδιά τους. λέω «φροντίζουν», αλλά αυτό που κάνουν οι μανάδες ξεπερνάει ακόμα κι αυτό που ο βούδας ή οι θεοί κάνουν για τα παιδιά τους. μόνο μια μάνα μπορεί να το κάνει αυτό. έτσι, το υπόλοιπο της ζωής που μου απομένει θα ’θελα να κάνω κάτι για τις μάνες. κοίταξέ με όμως, είμαι σε αναπηρικό καροτσάκι, τα πόδια μου δεν δουλεύουν σωστά. έχω χάσει τη δύναμή μου, δεν μπορώ να σκηνοθετήσω…
τη μουσική της ταινίας την είχα ξαναδώσει παλιότερα [το πολύ σπάνιο 7ιντσο ep, ποτέ δεν υπήρξε μεγάλος δίσκος]. εδώ είναι το πολύ ωραίο μουσικό θέμα του hikaru hayashi
κι εδώ είναι τραγουδισμένο 9 χρόνια αργότερα από την frida boccara.
[στη φωτο ο σκηνοθέτης με τους πρωταγωνιστές του naked island το 1960. τη συνέντευξη πήρε ο naritoshi hirakawa].