Σάββατο, 26 Φεβρουαρίου 2011

26.2


κρύο, με woebot, endless house, jon brooks και τις πρώιμες ταινίες του bergman [των '40s] -με πρωταγωνιστές που οι φάτσες τους δεν έχουν καθόλου παλιώσει. την ώρα που έβλεπα το crisis σκεφτόμουν ότι θα μπορούσε άνετα να είναι ένα ασπρόμαυρο σημερινό μελόδραμα.

το επίσημο ντεμπούτο του bergman στο σινεμά έγινε το 1944 με την ταινία torment [hets στα σουηδικά, στη φωτο οι πρωταγωνιστές του: η mai zetterling κι ο alf kjellin], την οποία όμως στην ουσία σκηνοθέτησε ο alf sjoberg!
για την ακρίβεια, η ιστορία έχει ως εξής:
ο 24χρονος bergman είχε ήδη σκηνοθετήσει ένα από τα θεατρικά του στο student theater της στοκχόλμης [το death of punch, το 1942] και τον είχαν προσλάβει να διαβάζει σενάρια για την svensk filmindustri [εταιρία παραγωγής, η οποία αργότερα χρηματοδότησε όλες τις ταινίες του] όταν ο sjoberg ετοιμαζόταν να γυρίσει την τρίτη ταινία του και δυσκολευόταν να πείσει τους υπεύθυνους της εταιρίας να τον χρηματοδοτήσουν. τότε ο bergman έδωσε στην εταιρία το σενάριο που είχε γράψει για το torment: ένα αλληγορικό δράμα με αντιφασιστικά μηνύματα και πρωταγωνιστή έναν 18χρονο που μισεί το σχολείο. άρεσε πολύ στον sjoberg και τελικά το μελόδραμα με την έντονη κριτική στο εκπαιδευτικό σύστημα έγινε η πρώτη ταινία του bergman. και όχι μόνο ως σεναριογράφος. εν μέρει είναι και το σκηνοθετικό ντεμπούτο του, επειδή ξαναγύρισε ο ίδιος το τέλος. στην ταινία ο 18χρονος μαθητής υποφέρει από τη σαδιστική συμπεριφορά του καθηγητή των λατινικών [που τον φωνάζουν όλοι ''καλιγούλα''] και όταν ερωτεύεται τη νεαρή ψιλικατζού ανακαλύπτει ότι το τέρας καταστρέφει τη ζωή όλων, με πολύ χειρότερους τρόπους.
στο τέλος που είχε γυρίσει ο sjoberg ο καλιγούλας ξέφευγε ατιμώρητος, κι επειδή όι παραγωγοί το βρήκαν πολύ ''καταραμένο'' ζήτησαν στον bergman να το ξαναγράψει και να ξαναγυριστεί. ο καλιγούλας δεν ξέφυγε, λοιπόν, ενώ ο τσακισμένος ήρωας ξυπνούσε το πρωί και έβλεπε μια ελπίδα στο βάθος του σουηδικού ορίζοντα. κι επειδή ο sjoberg δεν ήταν διαθέσιμος να ξαναγυρίσει τις συγκεκριμένες σκηνές, ανέλαβε να τις γυρίσει ο bergman. αυτή ήταν η αρχή της κινηματογραφικής του καριέρας.
ένα πολύ ωραίο απ' τα στόρι που συνοδεύουν την ταινία είναι η δήλωση του bergman [μόλις το torment βγήκε στις αίθουσες] ότι το σενάριο ήταν βασισμένο στις δικές του εφιαλτικές σχολικές εμπειρίες, κάτι που προκάλεσε την αντίδραση του διευθυντή του σχολείου που είχε τελειώσει. έστειλε ένα γράμμα που τον κατηγορούσε ότι κατέστρεφε τη φήμη του. ο bergman απάντησε: ''μισούσα το σχολείο ως αρχή, ως σύστημα και ως θεσμό. γι' αυτό το λόγο σίγουρα δεν ήθελα να κριτικάρω το δικό μου σχολείο, αλλά όλα τα σχολεία''. τα στόρι υπάρχουν στα εσώφυλλα του κάθε dvd.
το μυστηριώδες project του endless house [σε μια απίθανη συσκευασία με φωτογραφίες και κάρτες που γράφει στον τίτλο ''an obelisk of noise that rose rudely above the treetops of the bialowieska forest, the endless house project shone for a mere six weeks in the spring of 1973'' είναι από τους πιο ωραίους δίσκους που έχω ακούσει τελευταία. εδώ.